ياقوت الحموي ( مترجم : منزوى )

پيشگفتار 74

معجم البلدان ( فارسى )

مىكند . ن . ك چ ع 1 ص 363 ، ترجمهء فارسى ص 324 پانوشت 2 . نقض : يا نقض الفضائح ، تصحيح جلال الدين محدث . چ تهران 1358 خ در 720 ص و تعليقات آن در دو مجلد ( 1480 ص ) . گوشه‌اى از چگونگى گسترش گنوسيسم اسلامى در ايران در سدهء ششم ، در اين كتاب منعكس شده است . تأليف عبد الجليل قزوينى رازى در سال 556 است . من در تهيهء پانوشتهاى معجمد ، از اين كتاب با نشان « نقض » ياد كرده‌ام . ( ذ 24 : 283 ، 285 ) . نقطه ( ابن - ) محمد پسر عبد الغنى ( م 629 ) بغدادى . همروزگار او « خلكان 4 : 26 ؛ از مستوفى در تاريخ اربيل » احوال او را آورده است . او راست « تقييد » در راوىشناسى . ياقوت در 21 جا ، زندگينامهء كسانى را از وى نقل مىكند ن . ك : چ ع 1 ص 323 ، ترجمهء فارسى ص 288 پانوشت 5 . نيشابورى : حسين ( 277 - 349 ) پسر على صايغ . ( زركلى 2 : 266 ش ش 959 از شذرات 2 : 324 كنى و القاب 2 : 154 ، نجوم زاهرة 3 : 324 ، تذكرة الحفاظ 3 : 110 ، تاريخ بغداد 8 : 71 ، مرآت الجنان 2 : 343 ، منتظم 6 : 396 . فهرست اعلام ذريعه 3 : 2569 ) ياقوت در اين كتاب 17 جا از وى نقل كرده و احوالش را در چ ع 4 : 860 آورده است . ن . ك چ ع 1 : 413 ترجمهء فارسى ص 366 ، پانوشت 1 . واضح ( ابن - ) : احمد بن واضح پسر اسحاق پسر جعفر يعقوبى از خاندان مسلمان گنوسيست . جهانگرد ، مولاى منصور دوانيقى عباسى در سال 162 فرماندار مصر بود . او را است : 1 - « بلدان » كه يوينبول آن را در 154 ص در ليدن 1860 م . چاپ و پخش كرد . 2 - تاريخ يعقوبى دو مجلّد ، تحقيق هوتسما ( 1851 - 1943 م ) خاورشناس هلندى ، ترجمهء فارسى از دكتر آيتى محمد ابراهيم . ( 1333 ق - . . . ) در دو مجلّد 610 + 644 ص در تهران 1341 تا 1343 خ چاپ شده است . با اينكه ياقوت در ديباچه ( چ ع 1 ص 7 ، ترجمهء فارسى 5 پانوشت 2 ) او را از منابع اصلى كار شمرده ، جز در چند جا از او ياد نمىكند . واقدى : محمد ( 130 - 207 ) پسر عمر پسر واقد ( - آتشبان ) بردهء قبيلهء اسلم بود . ( نديم ترجمه ص 164 - 166 ، خلكان 3 : 470 ، زركلى 7 : 200 ) او گنوسيست ناسنّى ، و شايد شيعى است ( فهرست ذريعه 2205 ) ياقوت 43 جا از كتابهاى اين دانشمند ، به صورت : واقدى گويد . . . و از « طبقات الصحابهء » محمد بن سعد كه بردهء اين برده بود به صورت : « محمد بن سعد گويد . . . » نقل مىكند . ن . ك چ ع 1 ص 360 فارسى ص 321 ، پانوشت 3 . وشانى : بوعلى استاد قصرى . ن . ك : قصرى وليد شرقى : پسر حصين قطامى ( م 155 - زركلى 9 : 139 ) . ن . ك چ ع 1 : 541 فارسى ص 474 ، پانوشت 1 ياقوت 17 جا از وى كه گويا به واسطهء كلبى يا ديگرى باشد ، نسبنامه نقل مىكند .